Waar komt die traditie om met Sinterklaas de schoen te zetten toch vandaan? Ongelooflijk, maar waar, in Nederland zet men al vanaf de 15e eeuw de schoen. In eerste instantie gebeurde dat in de kerk en was de opbrengst voor de armen. Uit archiefstukken blijkt dat vanaf 1427 in de Sint Nicolaaskerk in Utrecht al schoenen werden gezet op 5 december. Rijke Utrechters legden wat in de schoenen en dit werd de volgende dag, op de officiële sterfdag van de Heilige Nicolaas. verdeeld onder de armen.
Uit de 16e eeuw bestaan beschrijvingen van schoen zetten door kinderen in huiskamers. Kunstschilder Jan Steen heeft in de 17e eeuw de Sinterklaasochtend op twee schilderijen vastgelegd. Daarop is ook goed te zien wat de kinderen in hun schoen kregen. Vaak was dat snoepgoed zoals speculaas, kruidnoten, pepernoten, marsepein en speelgoed. Jongens kregen in die tijd vaak de roe of een zakje met zout in hun schoen, omdat ze ongehoorzaam waren geweest. Op een van de schilderijen zien we een familie bij de schoorsteen staan. Een meisje heeft een pop gekregen, terwijl een jongen staat te huilen omdat hij heeft niets gekregen.
Lange tijd werd het Sinterklaasfeest gezien als een heidens feest en er zijn dan ook vele pogingen ondernomen om het feest af te schaffen, bijvoorbeeld na de Nederlandse opstand (1648). Men vond het feest te heidens. Gelukkig was het Sinterklaasfeest te populair, en is het blijven voortbestaan. Vaak ging het feest gepaard met een openbare kermis en veel drankgebruik. Niet iedereen was daar blij mee en vooral streng gelovige mensen vonden dat het een heidens en slecht gebeuren was.
Het Sinterklaasfeest zoals wij het in Nederland kennen werd trouwens pas gevierd in de oorspronkelijke vorm nadat het boekje ‘Sint Nicolaas en zijn knecht’ van Jan Schenkman in 1850 was verschenen. Daarin komt voor het eerst het liedje ‘Zie ginds komt de stoomboot’ voor. Maar ook alle andere elementen die wij nu kennen zoals het paard op het dak, Spanje, het gooien van cadeautje door de schoorsteen, de roe en de zak van Sinterklaas, komen in dat boekje voor. Rond 1890 heette het paard van Sinterklaas Amerigo.
Sinterklaas is populairder dan ooit. Het is allang geen feest voor de armen meer. Integendeel, het feest wordt gevierd met veel cadeaus en niet meer zoals vroeger met wat geld en snoep. Pakjesavond is eigenlijk pas recent toegevoegd aan het feest. Na de oorlog begon men pakjesavond pas te vieren. Sinterklaas is gedurende vele eeuwen van een mysterieuze weldoener voor de armen, uitgegroeid tot een goeiiige kindervriend. Sinterklaas (zoals wij die kennen) en pakjesavond worden alleen in Nederland gevierd.
